Czym jest wyobraźnia w psychologii? Aktywna i pasywna wyobraźnia

Lista obrazów, którymi człowiek działa podczas swojego życia, obejmuje nie tylko przedmioty lub zjawiska, które istnieją w obiektywnej rzeczywistości. Może to być coś, co wcześniej nie było bezpośrednio postrzegane przez jednostkę: odległą przeszłość lub przyszłość, miejsca, w których nigdy się nie dzieje i nie nawiedza, żywe istoty, które nie istnieją we Wszechświecie. Odpowiadając na pytanie, czym jest wyobraźnia, której główną cechą są obrazy niesamowite w codziennym życiu, możemy powiedzieć, że wykracza to poza rzeczywisty świat, zarówno w czasie, jak iw przestrzeni.

Jednak codzienne i naukowe definicje ludzkich fantazji są bardzo różne. W pierwszym przypadku jest to tylko to, co nierealne, które nie odpowiada rzeczywistości wokół nas, a zatem nie ma żadnego praktycznego znaczenia. Naukowcy nie podzielają opinii zwykłych ludzi o tym, czym jest wyobraźnia. Ustalenie go z naukowego punktu widzenia obejmuje wszystkie aspekty życia kulturalnego jednostki i stanowi zachętę do rozwoju twórczości artystycznej, naukowej i technicznej.

O zjawisku wyobraźni

czym jest wyobraźnia

Człowiek jest jedyną żywą istotą na naszej planecie, która ma skłonność do fantazjowania, to znaczy do odzwierciedlania przyszłości i działania zgodnie z oczekiwaną (wyobrażoną) sytuacją, używając własnych doznań, percepcji i myślenia.

Mówiąc o tym, czym jest wyobraźnia w biologii, można powiedzieć, że są to poznawcze procesy prezentacji wszelkich przyszłych zdarzeń, które opierają się na tworzeniu nowych obrazów, przetwarzanych w wyniku percepcji, myślenia i wiedzy o świecie konkretnej osoby, które uzyskano w przeszłości. sytuacje życiowe. Istotą każdej fantazji jest przekształcenie obiektywnej rzeczywistości, w której znajdują się przedmioty i zjawiska, które nie mają punktów styczności z rzeczywistością. To właśnie to zjawisko jest najważniejsze w procesie formowania się człowieka jako aktywnego podmiotu.

O myśleniu i wyobraźni

Radziecki psycholog Lew Semenowicz Wygotski nazwał te dwa procesy podobne pod względem struktury i funkcji. Charakteryzują je jako skrajnie powiązane, o podobnych źródłach i strukturach. Mówiąc o wyobraźni w psychologii, naukowiec uważał ją za konieczny, niezbywalny moment myślenia, szczególnie twórczy, wyjaśniając, że proces myślenia obejmuje zarówno prognozowanie, jak i przewidywanie zdarzeń.

Różne sytuacje problemowe zmuszają człowieka do myślenia, fantazjowania, kształtowania w świadomości idei tego, co można zrobić, wzmocnienia motywacji do poszukiwania rozwiązania i określenia jego kierunku. Stopień niepewności w kontrowersyjnych momentach życia determinuje znaczenie wyobraźni, spełniając jej funkcje nawet wtedy, gdy początkowa sytuacja jest niepełna, uzupełniając ją produktami jej działalności.

Prawo emocjonalnej rzeczywistości wyobraźni L. S. Wygotskiego

Mówiąc o tym, czym jest wyobraźnia w psychologii, nie można przeoczyć jej związku z procesami emocjonalno-wolicjonalnymi, nazwanymi, zgodnie z naukami Lwa Wygotskiego, prawem emocjonalnej rzeczywistości wyobraźni. Jego główną manifestacją jest pojawienie się prawdziwych, a nie urojonych emocji, gdy obraz pojawia się w ludzkim umyśle. Przyczynia się to do realizacji pożądanych i zapobiegających niepożądanym efektom psychologicznym. Na przykład, zastanawiając się nad jakąkolwiek sytuacją, osoba może odczuwać nieprzyjemne emocje, gdy myśli o pewnym scenariuszu, co powoduje, że szuka innych sposobów rozwiązania problemu.

Kontynuując temat wyobraźni i fantazji, należy wspomnieć o tym, że obaj mają wpływ na ludzkie emocje i uczucia. Najjaśniejszą manifestacją tego postulatu jest częsty alarm o nierealnych, ale wymyślonych wydarzeniach. Najpewniejszym sposobem poradzenia sobie z tym jest zmiana fikcyjnego obrazu. Pomoże to zmniejszyć lęk i złagodzić stres psychiczny.

"Próbowanie" doświadczeń innych ludzi pomaga formować i wyrażać takie uczucia, jak empatia lub empatia w stosunku do nich. Reprezentując w umyśle, gdy dopuszcza jakieś działania, ich ostateczny wynik, człowiek skłania się do ich popełnienia. Jasność obrazu jest bezpośrednio związana z siłą motywującą, ale główną rolę odgrywa jego realizm i znaczenie.

Wyobraźnia jest jednym z istotnych czynników wpływających na wszechstronny rozwój jednostki. Ideały zakorzenione w fantazjach, do których człowiek dąży, próbując je naśladować, stają się dla niego przykładami, zgodnie z którymi organizuje własne środki do życia, rozwój osobisty i moralny.

Jakie są ludzkie fantazje?

czym jest definicja wyobraźni

Wcześniej już nakreśliliśmy, czym jest wyobraźnia. Definicja i cechy węższego charakteru zależą bezpośrednio od rodzaju danej formy w każdym rozpatrywanym konkretnym przypadku.

Wyobraźnia jest podzielona na kilka typów.

Według stopnia koncentracji może to być:

  • aktywny;
  • pasywny.

Zgodnie z wynikami:

  • produktywny;
  • reprodukcyjny.

Według stopnia wolicjonalnego wysiłku:

  • arbitralne;
  • mimowolne.

Ponadto wyobraźnia jednostki może być:

  • odtworzenie;
  • twórczy;
  • realistyczny;
  • socjologiczny.

Aktywna fantazja

Odpowiadając na pytanie "Czym jest aktywna wyobraźnia?", Możemy scharakteryzować to jako proces tworzenia różnych obrazów w mózgu jednostki, które są realizowane w przyszłości poprzez praktyczne działania i działania i znajdują odzwierciedlenie w produktach ludzkiej działalności. Ten rodzaj fantazji jest czasami czasochłonny i wymaga dużego nakładu pracy. Niemniej jednak przyczynia się do wzmocnienia twórczej treści i wydajności zarówno pracy, jak i innych działań jednostki.

Pasywna fantazja

Mówiąc o tym, że taka pasywna wyobraźnia, należy zauważyć, że w żaden sposób nie popycha ona osoby do aktywnego działania, a zatem nie ma żadnego praktycznego sensu. Jego głównym celem jest zaspokojenie ambicji osoby z obrazami namalowanymi przez niego. Ten, kto marzy w tej sprawie, nie dąży do realizacji swoich marzeń w prawdziwym życiu lub marzy o tym, co niemożliwe. Taką osobę nazywa się utopijnym lub jałowym marzycielem.

czym jest wyobraźnia i fantazja

Produktywne fantazje

Mówiąc o tym, czym jest wyobraźnia, z reguły mamy na myśli sny, w których pojawia się ogromna ilość nowych, odmiennych lub mało podobnych do już znanych snów, fantastycznych elementów. Ich eksperci oceniają się jako produktywni. Ten rodzaj wyobraźni może znaleźć odzwierciedlenie w różnych dziedzinach kultury, zwłaszcza w malarstwie i literaturze.

Rozmnażająca wyobraźnia

Gatunek ten charakteryzuje się tym, że w jego wynikach występuje duża liczba elementów już używanych przez kogoś, choć jest coś nowego. Zasadniczo są to próby rozpoczęcia przez ludzi twórczej ścieżki tworzenia swoich dzieł, polegając na dobrze znanych próbkach, a tym samym podnosząc ich umiejętności zawodowe.

Halucynacje

Mówiąc o wyobraźni, w większości przypadków mamy na myśli fakt, że rodzi się ona w wyniku myślenia zdrowej osoby. Jednak halucynacje są produktem zmienionej świadomości. Przyczyną ich wystąpienia mogą być: choroba psychiczna, działanie nasenne, używanie narkotyków lub alkoholu i innych substancji psychotropowych.

Marzenia

Te produkty ludzkiej wyobraźni są ukierunkowane na pożądaną ludzką przyszłość. W większości zawierają one dość realistyczne i, co do zasady, wykonalne plany dotyczące studiów, pracy, kariery i rodziny. Ta forma wyobraźni jest charakterystyczna dla młodych ludzi, którzy mają przed sobą znaczną część swojego życia.

Marzenia

Ten szczególny rodzaj fantazji charakteryzuje się oderwaniem od obiektywnej rzeczywistości iw większości przypadków nigdy nie będzie możliwe ucieleśnienie obrazów w życiu. Są krzyżówką halucynacji i snów, ale należy pamiętać, że sny, w przeciwieństwie do pierwszych, są wytworem aktywności normalnej ludzkiej świadomości.

czym jest wyobraźnia w psychologii

Marzyć

Sny zawsze były szczególnie interesujące dla specjalistów badających aktywność mózgu. Dziś naukowcy mają skłonność wierzyć, że odzwierciedlają przetwarzanie różnych informacji przez umysł, a sny są nie tylko funkcjonalnie związane z tą działalnością, ale mogą również zawierać ludzkie marzenia i marzenia, a także nowe cenne pomysły i odkrycia. W tym miejscu należy przypomnieć rosyjskiego chemika Dmitrija Iwanowicza Mendelejewa, który według legendy we śnie widział okresowy układ pierwiastków, nazwany później jego imieniem.

Mimowolne fantazje

Mówiąc o tym, czym jest wyobraźnia, eksperci jakoś łączą ją z wolą człowieka. Obrazy tego mimowolnego typu powstają w wyniku działania osłabionej świadomości. Może to być stan drzemki lub snu, a także niektóre zaburzenia psychiczne. Proces w tym przypadku nie jest w żaden sposób kontrolowany i jest całkowicie nieprzytomny.

Arbitralna wyobraźnia

Ten typ odnosi się do świadomej, kierunkowej działalności, w której jednostka w pełni rozumie jej motywy i cele. Charakteryzuje się świadomym tworzeniem obrazów, a arbitralność i aktywność wyobraźni są łączone na różne sposoby. Żywe przykłady pasywnej, dobrowolnej wyobraźni to sny i aktywne — długoterminowe, celowe poszukiwania, charakterystyczne dla pracy pisarzy, artystów i dzieła wynalazców.

czym jest wyobraźnia przestrzenna

Odtwarzanie wyobraźni

Ten typ opiera się na tworzeniu obrazów obiektów, które nie są postrzegane przez jednostkę w postaci gotowej, pomimo faktu, że ma on wyobrażenie o podobnych obiektach i ich poszczególnych elementach. Prawdopodobnie wszyscy wiedzą, czym jest wyobraźnia przestrzenna. Ale nie każdy rozumie, że odtwarza. Wszystkie obrazy powstają w rzeczywistości poprzez rysunki, rysunki i inne podobne schematy, wykorzystując ich wiedzę w stosunku do nich. Elementy są bardziej elastyczne, różnorodne, dynamiczne i reprodukcyjne.

Twórcza wyobraźnia

Jest to proces autokreacji przez twórcę nowego, niepodobnego do niczego, ucieleśnionego w oryginalnych rezultatach różnych działań. Jednocześnie pośrednie wsparcie twórcy w jego przeszłych doświadczeniach życiowych jest minimalne, a główną rolę odgrywa jedynie lot jego wyobraźni.

czym jest aktywna wyobraźnia

Realistyczna wyobraźnia

Odbywa się to w przekonaniu o możliwości przełożenia na stworzone przez życie obrazy. Charakteryzuje się przewidywaniem przyszłości, doskonałą reprezentacją wyniku, zanim zostanie osiągnięty. W literaturze jest wiele przykładów tego, jak obraz lub sytuacja, zrodzona jedynie przez wyobraźnię pisarza i uważana za nierealistyczną, jest dokładnie powtarzana w obiektywnej rzeczywistości.

Wyobraźnia socjologiczna

Trudno dyskutować z tym, że życia jednostki nie można oddzielić od życia społecznego. Mówiąc o tym, czym jest wyobraźnia socjologiczna, można powiedzieć, że jest to umiejętność rozpoznawania wzajemnego połączenia wszystkiego, co dzieje się w rzeczywistości, z uwzględnieniem warunków strukturalnych, kulturowych i historycznych. W ramach tej różnorodności działania są również realizowane przez indywidualne i zbiorowe podmioty społeczne, które tworzą złożone i heterogeniczne społeczeństwo ludzkie.

czym jest bierna wyobraźnia

Po szczegółowym omówieniu tego, czym jest wyobraźnia, podkreślając jej różne typy i opisując ich cechy, można śmiało powiedzieć, że nie można sobie wyobrazić żadnego z wielu rodzajów kreatywności bez elementu fantazji, czy to nauki, literatury czy malarstwa. W ogólnym sensie jest to antycypacja tego, czego jeszcze nie ma, ale która może stać się częścią naszego życia. Wyobraźnia jest bezpośrednio związana z intuicją, domysłem, wglądem. Każda osoba jest mniej lub bardziej skłonna do snu, ale nie należy zapominać o prawdziwym życiu, aby sny nie stały się bolesnymi halucynacjami, a zbudowane zamki w powietrzu nie zapadłyby w szare codzienne życie.