Psychodynamiczne podejście w psychologii. Elementy podejścia psychodynamicznego

Podejście psychodynamiczne jest jednym z głównych podejść psychologicznych do zrozumienia osobowości osoby i kierunku pracy terapeutycznej z upośledzeniami w sferze emocjonalnej. Jej założycielem jest znany psychiatra Zygmunt Freud, który stworzył teorię psychoanalizy. Dlatego takie podejście jest często nazywane psychoanalitycznym.

Niebieska twarz i złote światło

Podstawowe podejścia psychologiczne

W psychologii ludzka psychika jest postrzegana pod różnymi kątami. Naukowcy biorą pod uwagę jedną lub więcej ze swoich aspektów, badają i tworzą różne koncepcje teoretyczne na podstawie uzyskanych danych. Niektóre z nich są bardzo podobne do siebie w podstawowych postulatach, więc są konwencjonalnie przypisane do tej samej grupy. Tak więc dzisiaj wyróżnia się kilka podstawowych podejść psychologicznych, które obejmują:

  • psychodynamiczny;
  • behawioralny;
  • kognitywny;
  • humanistyczny;
  • egzystencjalna;
  • transpersonalny;
  • integracyjny.

Podejście psychodynamiczne wychodzi z założenia, że ​​ludzka psychika nie jest statyczna, ale jest w ciągłej dynamice, postępując na poziomie nieświadomości. Podejście behawioralne ma na celu zastąpienie nieefektywnych zachowań skutecznymi, a podejście poznawcze — w podobny sposób jak zmieniające się przekonania.

Humanistyczne podejście koncentruje się na empatii i akceptacji psychoterapeuty w stosunku do klienta. Podejście egzystencjalne opiera się na filozofii i stawia pytania o sens istnienia człowieka. Transpersonalne podejście koncentruje się na religijnych, mistycznych i szczytowych doświadczeniach danej osoby. Innymi słowy, działa ze zmienionymi stanami świadomości. Podejście integracyjne zakłada wsparcie psychoterapeuty jednocześnie w kilku podejściach.

Ognista twarz bez oczu

Podstawowe postulowane podejście psychodynamiczne

Termin "psychodynamika" odnosi się do mobilności ludzkiej psyche: rozwoju i wygaśnięcia, pomocy lub konfrontacji wewnętrznych impulsów. Psychodynamiczne podejście w psychologii opiera się na założeniu, że ludzka psychika ma swoje nieświadome ruchy i interakcje różnych energii, które nie ograniczają się do fizjologicznych lub społecznych wpływów.

Podstawowym postulatem, na którym opiera się to podejście, jest to, że procesy postrzegane przez człowieka w jego psychice są wynikiem niezależnej dynamiki jego psychiki, a nie rezultatem zewnętrznych okoliczności, argumentów rozsądku lub wolicjonalnych wysiłków.

Psychoanaliza jako źródło podejścia

Psychodynamiczne podejście do osobowości rozwinęło słynnego psychiatrę Sigmunda Freuda, tworząc jego teoretyczną koncepcję — psychoanalizę. Dlatego takie podejście jest często nazywane psychoanalitycznym. Poglądy naukowca były wówczas rewolucyjne. Wyszedł z psychodynamicznego rozumienia zjawisk psychicznych. Starał się nie tylko opisywać i klasyfikować zjawiska, ale także rozumieć je jako walkę sił mentalnych.

Podstawa pod kątem Freuda podniosła nieświadome motywy, pracując wspólnie ze sobą lub w stanie wojny ze sobą. Jako pierwszy zasugerował, że osobowość i zachowanie osoby są wynikiem wysiłków Ego, dążących do pogodzenia nieświadomych konfliktów umysłowych i wymagań realnego świata.

Celem freudowskiej psychoanalizy

Według poglądów Freuda, opieka nad pacjentem powinna umożliwiać mu lepsze zrozumienie jego nieświadomych konfliktów, które leżą u podstaw jego obaw. Psychoanaliza to system, który oferuje specjalne procedury psychologiczne, aby pomóc w osiągnięciu tego zrozumienia, na przykład:

  • prowadzenie systematycznych badań relacji między historią życia danej osoby a bieżącymi problemami dla niego;
  • skupienie się na swoich myślach i emocjach podczas leczenia;
  • wykorzystanie związku między pacjentem a terapeutą do celów terapeutycznych.

Trzy połączone głowy

Teoria osobowości w psychoanalizie Freuda

Niezbywalne elementy podejścia psychodynamicznego to świadomość, nieświadome, ograniczające czynniki. Freud wyciągnął analogię między osobowością człowieka a górą lodową. W tym samym czasie skorelował świadomość z widocznym wierzchołkiem góry lodowej. I główna masa, która znajduje się pod wodą i niewidoczna — z nieprzytomną. Według Freuda osobowość zawiera trzy główne składniki.

  1. Eid — nieprzytomny. Freud wyobrażał sobie, że jest ogromnym zbiornikiem nieświadomej energii, którą nadał mu nazwę "libido". Wszystkie podstawowe instynkty, impulsy, pragnienia, z którymi rodzą się ludzie, należą do Eid. Podsumował je w dwóch podstawowych instynktach: eros i tanatos. Pierwszy to instynkt przyjemności i seksu, a drugi to instynkt śmierci, zdolny do prowokowania destruktywności lub agresji zarówno wobec siebie, jak i wobec innych. Główną zasadą id jest dążenie do przyjemności. Jest obcy podekscytowaniu normom społecznym, nie dba o prawa i uczucia innych.
  2. Ego to umysł. Ego poszukuje sposobów zaspokojenia instynktów zgodnie z normami społecznymi. Ego dąży do ustanowienia kompromisu między nierozsądnymi pragnieniami Eid a zasadami realnego świata. Zasada ego jest rzeczywistością. Ego stara się zaspokajać ludzkie potrzeby w taki sposób, aby uchronić je przed emocjonalnymi i fizycznymi uszkodzeniami, prawdopodobnie dzięki świadomości impulsów emanujących z Id. Lub przynajmniej go zminimalizuj.
  3. Superego — sumienie, które powstaje w procesie wychowania i jest wynikiem asymilacji norm i wartości rodzicielskich i społecznych. Są one zinternalizowane przez osobę w dzieciństwie "dobrze, źle", "to jest konieczne — to niemożliwe". Superego dąży do popełnienia czynów i działań opartych na zasadach moralnych, których naruszenie powoduje poczucie winy.

Eid, Ego i Superego lub instynkty, rozum i moralność często nie dogadują się ze sobą. W wyniku ich konfrontacji rozwijają się konflikty intrapsychiczne lub psychodynamiczne. Niewielka liczba konfliktów lub ich skuteczne rozwiązanie wiąże się z zachowaniami adaptacyjnymi i jest uważana za normę.

Pierścień ognia

Metody stosowane w psychoanalizie

Wielokrotne, poważne, niekontrolowane lub źle zarządzane konflikty między składnikami osobowości Eid, Ego i Superego prowadzą do odbiegających cech osobowości lub pociągają za sobą zaburzenia psychiczne.

Jedną z najważniejszych funkcji ego jest tworzenie mechanizmów obronnych przeciw lękowi i poczuciu winy. Psychologiczne mechanizmy obronne są nieświadomą taktyką psychiki, która pomaga chronić człowieka przed nieprzyjemnymi emocjami. Należą do nich: odmowa, represja, substytucja, intelektualizacja, racjonalizacja, projekcja, regresja, edukacja reaktywna, sublimacja. Freud uważał niepokój neurotyczny za sygnał zagrożenia, że ​​nieświadome impulsy mogą pokonać bariery obronne i osiągnąć świadomość.

Ze względu na działanie mechanizmów obronnych, badanie nieświadomości jest utrudnione. Dlatego główną cechą metod psychoanalizy jest skupienie się na pokonywaniu barier ochronnych, aby pacjent mógł uświadomić sobie konflikt między jego świadomością a nieświadomością.

W tym celu Freud opracował i stosował metody interpretowania wolnych skojarzeń, snów, analizy projekcji, błędnych działań, na przykład zastrzeżeń, urzędników, przeniesienia, pracy z oporem. Głównym celem psychologicznego oddziaływania jest osiągnięcie większego poziomu harmonii pomiędzy Id, Ego i Superego.

Ognista pięść

Rozwój podejścia psychoanalitycznego

We współczesnej psychoterapii zaburzeń emocjonalnych istnieją różne typy teorii osobowości, metod diagnostycznych i psychotechniki w podejściu psychodynamicznym. Niektóre obszary, w mniejszym stopniu niż klasyczny freudyzm, koncentrują się na tożsamości, nieświadomości i przeszłości.

Poświęcają znacznie więcej uwagi aktualnym problemom ludzkim i sposobowi, w jaki można wykorzystać moc swojego Ego, aby rozwiązać je z powodzeniem. W tego typu terapii klienci mają świadomość, że ich najgłębsze poczucie niepewności, lęku i niższości pociąga za sobą zaburzenia emocjonalne i problemy w relacjach z innymi.

Cele podejścia

Wszelkie typy psychoterapii i wszelkie metody podejścia psychodynamicznego mają dwa główne cele:

  1. Osiągnięcie wglądu pacjenta, czyli świadomości konfliktu intrapsychicznego lub psychodynamicznego.
  2. Aby pomóc mu w pracy przez konflikt, to znaczy pomóc w śledzeniu, w jaki sposób konflikt ten wpływa na obecne zachowanie i relacje z innymi ludźmi.

Ognista twarz Angeliny Jolie

Przedstawiciele podejścia

Podejście psychodynamiczne w pracy psychospołecznej zostało wykorzystane przez wielu wybitnych psychologów. Po pierwsze, jest to oczywiście sam Z. Freud. Śladami jej ojca została córka — A. Freud. K. Jung był jego uczniem, a następnie opracował własną wersję psychoanalizy. Również przedstawiciele tego podejścia obejmują tak znanych psychologów jak A. Adler, O. Rank, G. Sullivan, K. Horney, E. Fromm.

Psychoterapeutyczne obszary podejścia

Dzisiaj w praktyce psychologii najbardziej popularne obszary, takie jak analiza transakcyjna, psychodrama i psychoterapia zorientowana na ciało działają w ramach podejścia psychodynamicznego.

Transakcyjna analiza prowadzi człowieka do racjonalnej analizy zachowań własnych i innych ludzi w celu uświadomienia sobie istoty interakcji z innymi ludźmi i wewnętrznego zaprogramowanego stylu życia — scenariusza.

Psychodrama obejmuje dramatyzowanie prawdziwych problemów poprzez podział ról między uczestnikami terapii grupowej. Osoba podczas uwspólnotowienia swoich zwykłych scenariuszy lub wzorców zachowania osiąga zrozumienie katharsis. W rezultacie pojawia się wewnętrzny wgląd, który pomaga spojrzeć świeżo na tę sytuację, zrozumieć ją i pozbyć się restrykcyjnych nieskutecznych scenariuszy.

Terapia ukierunkowana na ciało opiera się na interakcji psychiki i ciała. Aby rozładować napięcie wewnętrzne, zidentyfikowane zostają czynniki nieświadome i trwa praca nad uwolnieniem zamkniętych emocji, uwolnieniem umysłu i ciała.

Zdjęcie dziewczyny

Korzyści z psychoterapii dynamicznej

Psychoterapia psychodynamiczna koncentruje się na wglądzie. Dlatego też psychoterapeuta wprowadza klienta w świadomość konfliktów intrapsychicznych, walki sił wewnętrznych, do zrozumienia jego nieświadomości. Interpretacja jest najważniejszą procedurą, a wypracowanie to najdłuższa część psychoterapii. Praca z wykorzystaniem implikuje obowiązkową niezależną pracę klienta poza sesjami psychoterapeutycznymi.

Psychodynamiczny model pracy społecznej znajduje zastosowanie w sytuacjach związanych z rozwojem indywidualności, rehabilitacji i adaptacji. Takie podejście pomaga rozwinąć poczucie własnej wartości, pozwala osobie dokonać niezbędnych zmian społecznych w systemie.

Podejście psychoanalityczne lub psychodynamiczne ma na celu pomóc człowiekowi znaleźć sposoby na zrealizowanie jego instynktów i pragnień w społecznie akceptowalny sposób. W ten sposób umysł i nieświadomość są pogodzone, konflikty wewnątrzosobowe są eliminowane, a równowaga emocjonalna zostaje przywrócona.